Dzieci uczęszczające do placówki pochodzą z odmiennych kulturowo rodzin, wnoszą różne tradycje, obyczaje, wyznania religijne, różny świat wartości i zróżnicowane podejście do rzeczywistości. Placówka ma więc szansę uzupełnić oddziaływanie wychowawcze domu rodzinnego, wspierać, pobudzać rozwój dziecka, wzmacniać jego uzdolnienia.

Nauczyciel/opiekun, znając dziecko i posiadając odpowiednią wiedzę psychologiczno-pedagogiczną, ukierunkowuje pracę rodziców, wskazując wszelkie nieprawidłowości i podpowiadając nowe metody wychowawcze. Od współdziałania nauczyciela/opiekuna i rodzica zależą efekty rozwojowe dziecka. Nawiązując współpracę z rodzicami musimy pamiętać, że nie może ona skupiać się tylko i wyłącznie na pracach pomocniczych czy usługowych. Należy tak poprowadzić współpracę, aby rodzic miał możliwość włączenia się w proces wspomagania rozwoju dziecka. Gwarancją sukcesu mogą być wypracowane zasady, sposoby i formy współpracy z rodzicami, gdzie warunki tej współpracy zostaną jasno i wyraźnie określone oraz zaakceptowane przez rodziców.

Placówka musi więc dołożyć starań, aby rodzice stali się jej sojusznikami w sprawach zdrowia i bezpieczeństwa dzieci, respektowali skierowania do poradni specjalistycznych, a także wspierali inne działania stymulujące wielostronny rozwój wychowanków. Dlatego też rodzice współuczestniczą w organizowaniu edukacji, a nauczyciele/opiekunowie wspomagają działania wychowawcze rodziców poprzez:

  • dostarczanie wiedzy pedagogicznej i uwrażliwianie na potrzeby i możliwości dziecka
  • informowanie na bieżąco o postępach bądź trudnościach dzieci
  • wskazywanie osiągnięć, niepowodzeń, podejmowanych prób
  • uzgadnianie wspólnie z rodzicami kierunku oddziaływań wychowawczych i dydaktycznych
  • aktywne uczestnictwo w uroczystościach i imprezach organizowanych na terenie placówki
  • możliwość obserwowania dzieci w trakcie zajęć z całą grupą
  • stworzenie klimatu wzajemnego zaufania i szacunku we wspólnych kontaktach

Cele ogólne współpracy z rodzicami:

  • Zachęcanie rodziców do współpracy, tworzenie miłej i sympatycznej atmosfery w placówce,
  • Udział rodziców w organizowaniu procesu wychowawczo – dydaktycznego i opiekuńczego,
  • Współdziałanie z rodzicami w zakresie rozpoznawania możliwości rozwojowych dzieci,
  • Wzbogacanie rodziców o nowe doświadczenia w kontaktach ze swoim dzieckiem, dawanie im możliwości poznania przyjaciół dziecka i ich rodzin,
  • Wspomaganie i integrowanie działań wychowawczych  rodziców i nauczycieli – osiąganie lepszych efektów pracy w domu i w placówce,
  • Tworzenie partnerskich relacji pomiędzy rodzicami i placówką.

Cele szczegółowe współpracy z rodzicami:

  • kształcenie umiejętności otwartej, szerszej i systematycznej komunikacji  nauczyciel-rodzic,
  • włączenie rodziców w organizację życia w placówce,
  • efektywny udział rodziców w organizowanych uroczystościach, projektach  i wydarzeniach  z życia placówki.

Kryteria sukcesu dobrze prowadzonej współpracy z rodzicami:

1.   Wzmocnienie relacji  interpersonalnych  pomiędzy  rodzicami  a  wszystkimi pracownikami placówki – stworzenie miłej i przyjaznej atmosfery.

2.   Intensyfikacja  współpracy  z   rodzicami  i   ich   aktywny   udział   w   życiu placówki.

3.   Zadowolenie dzieci, rodziców i nauczycieli  wynikające  z relacji  wszystkich działań placówki w atmosferze zaufania i dobrej współpracy.

4.  Stworzenie partnerskich relacji między rodzicami a nauczycielami w zakresie odpowiedzialności za proces wychowawczy dzieci.

5.  Znajomość   oczekiwań  rodziców  wobec  placówki  i  uwzględnianie  ich przez  nauczycieli  w 
planowaniu  pracy  wychowawczo   –   dydaktycznej  i   opiekuńczej.

6.  Osiąganie  lepszych  efektów  wychowawczych  dzięki  ujednoliceniu  metod   pedagogicznych w domu i w placówce.

7.   Pozytywna opinia   rodziców  o  pracy placówki  –  popularyzacja  działań i osiągnięć placówki.

ZADANIA PLACÓWKI WOBEC RODZICÓW:

Zadaniem placówki jest wzmacnianie uczuciowych więzi między dzieckiem a jego rodzicami, budzenie zainteresowania rodziców światem dziecięcych przeżyć, a więc także tym wszystkim, co dzieje się w placówce, która wprowadza dziecko w życie społeczne, kształtujące postawy jego charakteru, wzbudza zaciekawienie przyrodą, sztuką, pobudza wyobraźnię i potrzebę tworzenia.

Swoje cele wychowawcze osiąga placówka stawiając i oczekując od rodziców spełnienia różnych wymagań i zadań. Inicjuje ich zamierzenia pedagogiczne związane np. z urządzeniem dziecku w domu własnego kącika lub z wdrożeniem do pomocy w drobnych pracach domowych.

Na właściwe zorganizowanie współpracy placówki z rodzicami wpływ ma życzliwy  i partnerski stosunek nauczycieli/opiekunów i rodziców oraz wzajemne zrozumienie.

Dobrze zorganizowana współpraca placówki z rodzicami jest jednym z istotnych czynników osiągania przez placówkę dobrych wyników w pracy opiekuńczej i wychowawczo – dydaktycznej oraz przyczynia się do niwelowania wielu problemów w domu. W każdej placówce wśród rodziców znajdują się tacy, którzy żywo zainteresowani wychowaniem swych dzieci sami dążą do nawiązania jak najbliższych kontaktów  z nauczycielem. Są jednak i tacy, którzy tych kontaktów unikają.

Niezależnie od inicjatywy rodziców, każdy nauczyciel/opiekun musi zabiegać o porozumienie się z nimi dla dobra dzieci, które wspólnie wychowuje dom i placówka.

W związku z powyższym pragnieniem jest, aby rodzice i nauczyciele łączyli swoje serca i siły w procesie dydaktyczno – wychowawczym i aby ich działania uzupełniały się dla dobra dziecka.

Dla prawidłowej współpracy ważna jest osobowość wychowawcy/opiekuna. Otwartość, szczerość, komunikatywność to cechy, które ułatwiają nawiązywanie kontaktów. Wychowawca/opiekun powinien czynić starania, by uzyskać maksimum zaufania, zwłaszcza ze strony rodziców.

Tak jak we wszelkich kontaktach międzyludzkich na to zaufanie trzeba sobie zasłużyć. Najlepszą i najprostszą ku temu drogą jest okazywanie stałej troski o rozwój i wychowanie dziecka. Chęć pomocy wypływająca z postawy wychowawcy, wzbudza zaufanie rodziców, wtedy łatwiej jest nawiązać współpracę.

Do podstawowych obowiązków rodziców dziecka (zawartych w statucie placówki)  należy:

  • przestrzeganie  statutu placówki.
  • przyprowadzanie i odbieranie dziecka z placówki przez rodziców lub upoważnioną przez rodziców osobę /pełnoletnią/ zapewniającą dziecku pełne bezpieczeństwo.
  • terminowe uiszczanie odpłatności za pobyt dziecka w placówce.
  • informowanie o przyczynach nieobecności dziecka w placówce, niezwłoczne zawiadamianie o zatruciach pokarmowych i chorobach zakaźnych.
  • zaopatrzenie osoby opiekującej się dzieckiem, w czasie dłuższej nieobecności spowodowanej wyjazdem lub innymi okolicznościami, w prawny dokument / notarialne upoważnienie/ .

Statutowe prawa rodziców:

1.     Rodzice zobowiązani są współdziałać z nauczycielem/opiekunem w celu skutecznego oddziaływania wychowawczego na dziecko i określenia drogi jego indywidualnego rozwoju.

 Rodzice mają prawo do:

  • zapoznania się z programem oraz zadaniami wynikającymi z planu pracy placówki, współuczestniczenia na zasadach partnerstwa w tworzeniu ramowych planów działań na dany rok szkolny w placówce swojego dziecka.
  • uzyskiwania na bieżąco rzetelnej informacji na temat postępów  w rozwoju swojego dziecka.
  • uzyskiwania porad i wskazówek od nauczyciela/opiekuna w rozpoznawaniu przyczyn i trudności wychowawczych oraz doborze metod udzielania pomocy.
  • wyrażania i przekazywania nauczycielowi/opiekunowi wniosków   z obserwacji pracy placówki.

Przykładowe formy i sposoby współpracy z rodzicami:

  • zebrania ogólne z rodzicami;
  • zebrania grupowe;
  • zajęcia adaptacyjne dla dzieci nowo przyjętych do przedszkola;
  • konsultacje indywidualne;
  • prowadzenie kącika dla rodziców, m.in. informacje na temat realizacji podstawy programowej wychowania dzieci, eksponowanie prac dzieci;
  • organizację i prowadzenie zajęć i dni otwartych dla rodziców;
  • organizację szkoleń i warsztatów integracyjnych dla rodziców;
  • informowanie rodziców o sposobach i możliwościach uzyskania pomocy psychologiczno-pedagogicznej i innej,
  • organizację uroczystości zaspokajających potrzeby kulturowe rodziców: np. koncerty z ich udziałem, inscenizacje, konkursy;
  • włączanie rodziców w organizację imprez i uroczystości przedszkolnych;
  • udział w akcjach charytatywnych, kampaniach,  
  • konkursy, wycieczki;
  • angażowanie rodziców w pracę na rzecz placówki, 
  • systematyczne informowanie rodziców o postępach edukacyjnych dzieci

Sposoby informowania rodziców o postępach edukacyjnych dzieci:

  • nauczyciel/opiekun na początku roku szkolnego informuje rodziców o wymaganiach edukacyjnych wynikających z realizowanego przez placówkę programu nauczania i wychowania,
  • nauczyciel/opiekun gromadzi informacje o dziecku i dokumentują jego rozwój za pomocą arkuszy obserwacyjnych, diagnostycznych i innych materiałów, na podstawie tych dokumentów informuje rodziców o postępach edukacyjnych dzieci,
  • rodzice dowiadują się o postępach edukacyjnych dzieci na zebraniach ogólnych,  w trakcie konsultacji indywidualnych podejmowanych z inicjatywy nauczyciela/opiekuna lub rodzica,
  • na życzenie rodzica nauczyciel/opiekun może napisać opinię o aktualnym stanie rozwoju dziecka,

Recepta na dobrą współpracę z rodzicami i opiekunem dzieci to:

  • nie uważać, że zawsze mamy rację i że wszystko wiemy
  • nie trzymać się kurczowo utartych schematów
  • trzeba patrzeć, słuchać, odczuwać i poszukiwać
  • zawsze być gotowym, by pomóc rodzicom rozwiązać problem
  • być szczerym, komunikatywnym i otwartym
  • być elastycznym, otwartym na zmiany i ciekawe propozycje
  • krytykę ze strony rodziców przyjmować i spokojnie analizować

 Warunki dobrej współpracy:

  • do nauczyciela/opiekuna należy pierwszy ruch w kierunku dobrej współpracy
  • nauczyciel/opiekun musi odrzucić uprzedzenia i być gotowym na kontakt z każdym rodzicem
  • przekonanie, że efektywność współpracy zależy od obu stron
  • przyznanie rodzicowi takich samych praw jakie sami chcemy mieć
  • tworzenie przyjaznej atmosfery np. rozmowa w odpowiednim pomieszczeniu
  • angażowanie do współpracy wszystkich rodziców
  • zmieniać co się da zmienić, pomagać, być otwartym na nowe propozycje
  • stosować zasady dobrej komunikacji

Zasady współpracy placówki z rodzicami:

Aby współpraca placówki z rodzicami i opiekunem dzieci układała się jak najlepiej, zarówno jedna jak i druga strona, powinna kierować się pewnymi zasadami. Należą do nich: zasada pozytywnej motywacji, partnerstwa, jedności oddziaływań i systematycznej współpracy.

Zasada pozytywnej motywacji mówi, że ważnym warunkiem skutecznej współpracy wychowawcy i rodziców jest całkowicie dobrowolny w nim udział. Chodzi o to aby, wszyscy byli świadomi współpracy, jak również korzyści z nią związanych.

Zasada partnerstwa podkreśla równorzędne prawa i obowiązki wychowawcy i rodziców. Chodzi o to, aby żadna ze stron nie czuła się mniej wartościowa od drugiej, aby tworzyły rodzaj wspólnoty, której członkowie mają w miarę jednakowy udział w podejmowaniu decyzji i razem ponoszą odpowiedzialność za wprowadzenie ich w życie.

Zasada jedności oddziaływań przypomina o konieczności realizowania przez wychowawcę i opiekunów dziecka zgodnych celów w pracy wychowawczej. Oprócz zgodności celów ważne jest także uzgadnianie metod i form oddziaływań.

Zasada systematycznej współpracy ukazuje potrzebę czynnego i stałego zaangażowania się    w wykonywanie zadań inicjowanych i organizowanych podczas współdziałania wychowawcy i rodziców.

Funkcje placówki wobec rodziców (według koncepcji  D. Waloszek “Edukacja dzieci w wieku przedszkolnym”):

1.   Wspomaganie działań wychowawczych rodziców:

–         systematyczne informowanie o zachowaniu dziecka w placówce;

–         zbieranie informacji o zachowaniu dziecka w domu;

–         przekazywanie wiedzy pedagogicznej dotyczącej tematów integrujących rodziców;

2.   Integrowanie zabiegów wychowawczych:

–         uzgodnienie sposobów reagowania na bodźce, zadania, wymagania w domu i w placówce;

–         uzgadnianie rodzaju, kierunku, zakresu działań wychowawczych wspólnie realizowanych w placówce i w domu;

–         wspólnie z rodzicami opracowanie warunków do rozwoju wyobraźni, do eksperymentowania, swobodnego doświadczania życia przez dziecko;

3.   Wspieranie rodziców poszukujących sposobów zmiany relacji między dziećmi:

–         informowanie o prawach w dziedzinie oświaty;

–         wspólne i indywidualne działania rodziców, nauczyciela/opiekuna, dzieci;

–         poszukiwanie przyczyn “złych zachowań” dzieci i sposobów reagowania na nie;

–         organizowanie doradztwa metodycznego, psychologicznego, pedagogicznego.

Pamiętając o tym, że rodzina zaspokaja podstawowe potrzeby małego dziecka, do których należą m.in. potrzeba miłości, przynależności, akceptacji, bezpieczeństwa, kontaktu emocjonalnego, aktywności i samodzielności, placówka powinna ściśle współpracować z domem rodzinnym wychowanków.

Małemu dziecku, zależnemu całkowicie od dorosłych, właśnie dorośli tworzą dobre lub złe warunki rozwoju i wychowania. Współpracy placówki z domem rodzinnym powinna towarzyszyć troska o przyszłe losy dziecka, o zaspokojenie jego aktualnych różnorodnych potrzeb i jego wychowanie.